Omgaan met andermans verdriet

0

Ze staan bovenaan de lijst rouwergernissen: dooddoeners of beter gezegd, adviezen waar de persoon in kwestie niets aan heeft. Sterker nog, ze verergeren de pijn. Hoe kun je steun bieden en wat moet je vooral níet doen?

Niet doen

1) Te veel verwachten

Waak ervoor dat je niet iets van een ander verwacht waar hij of zij niet aan kan voldoen.
‘Kop op, hij zou ook niet gewild hebben dat je bij de pakken neer ging zitten.’
Alsof iemand niet mag treuren. Ook een vraag als ‘Weet je wat jij eens zou moeten doen?’ maakt onzeker en wekt de suggestie dat de ander iets niet goed doet of het beter zou kunnen doen. Bedenk dat de manier waarop iemand zijn verdriet uit, altijd goed is. Welke manier dan ook.

2) Met een boog om iemand heenlopen

Niets zo erg als bekenden die nabestaanden ontwijken in de winkelstraat, bij de supermarkt, op het station of waar dan ook. Het is natuurlijk wel begrijpelijk. Hoe begin je een gesprek met iemand wiens wereld is ingestort? Dat is misschien wel een van de moeilijkste dingen. Maak het voor jezelf en de ander niet te ingewikkeld. Breng gerust je eigen onzekerheid onder woorden. Zeg dat je het moeilijk vindt. Alles beter dan met een grote boog om iemand heen lopen!

3) Oplossingen bedenken
Er valt niets op te lossen. Tenzij je de overledene kunt terugbrengen… Bij het aanhoren van verdriet, is je aanwezigheid genoeg.

4) 

Identificeren met verdriet

Verdriet bij een ander roept bij onszelf ook allerlei emoties op. We hebben dan snel de neiging om daar iets over te willen vertellen: ‘Ik weet precies hoe je je voelt’ of ‘Dat heb ik ook meegemaakt’. Hoe goedbedoeld ook, je wilt immers je medeleven tonen: het werkt averechts. De ander heeft geen ruimte in het hoofd voor die informatie en kan de aandacht er niet bij houden. Het eigen verdriet is daarvoor té aanwezig.

5) Pijnlijk hart onder de riem steken

Dooddoeners komen voort uit onze natuurlijke neiging het leed van de ander te willen verzachten. Rationeel zit er vaak een kern van waarheid in. Natuurlijk is het fijn dat je de kinderen nog hebt… En ja, de kans dat je ooit wel weer een nieuwe partner vindt, is aanwezig. Maar toch, dit soort uitspraken doen absoluut geen recht aan het verdriet dat iemand op dat moment van binnen voelt.

6) Verdriet negeren

Denk niet na verloop van tijd dat ‘het nu wel beter lijkt te gaan’ en dat het ‘dus wel over is’. Ook al kun je je niet voorstellen dat iemand zo lang treurt, probeer te accepteren dat het zo is en blijf gewoon een luisterend oor bieden of een schouder om op te leunen.

Maar de absolute topper (…) lijkt 
‘Je mag me altijd bellen’ (…) Dat zinnetje laat ons met lege handen achter. Als je om drie uur ‘s nachts met dikke ogen van het huilen slapeloos en eenzaam in je veel te grote tweepersoons bed ligt, ga je niet je beste vriendin wakker bellen (…) Fragment uit het boek Je mag mij altijd bellen van KarinKuipers

Wel doen

1) Help met dagelijkse dingen
In de eerste dagen na iemands overlijden hebben nabestaanden genoeg aan zichzelf en hun directe omgeving. Juist in een later stadium kun je als vriend(in), kennis of buur de nodige hulp bieden. Dat hoeven geen grote klussen te zijn of diepe gesprekken. Het zijn juist vaak de kleine dingen die het hem doen. Neem hierin het initiatief, want iemand die rouwt, vindt het lastig om hulp te vragen. Dring jezelf ook niet te veel op.
 Af en toe eens aankloppen en vragen of er boodschappen nodig zijn, kan al een grote hulp zijn.

Toen hij net was overleden, heeft mijn familie in de keuken voor de eerste weken een lijst opgehangen met namen wie er ging zorgen voor het ontbijt, lunch en avondeten. De buren hebben het daarna overgenomen. En nu een jaar na het overlijden hoef ik nog steeds twee keer per week niet zelf eten klaar te maken. 
Een cadeautje!

2) Laat wat van je horen 


Als je iets voor iemand wilt betekenen, laat dan duidelijk merken dat je er bent. Bel regelmatig, ga langs, stuur een sms, nodig uit voor een kop thee of stuur zomaar een kaartje om te laten weten dat je beschikbaar bent als de ander je nodig heeft. En blijf het contact zoeken, al denk je dat het beter gaat. Vergeet ook bijzondere dagen niet. Sterfdag, trouwdag, verjaardagen, Sinterklaas, Kerstmis, oud en nieuw, het zijn de dagen waarop het gemis van een dierbare meer dan ooit aanwezig is. Bied aan om mee te helpen met het kopen van cadeaus voor verjaardagen van de kinderen of het organiseren van een kinderfeestje. Ouders die dit ineens in hun eentje moeten doen, vinden dat heel confronterend.

3) Denk mee


Het leven gaat gewoon door. De kinderen moeten naar school, de vuilnis moet buiten worden gezet, de contributie voor judo moet worden betaald, de hond moet eten… Als iemands wereld stilstaat, is het heel fijn als een ander tijdelijk een geheugensteuntje kan zijn. Een reminder is een kleine moeite.

4) Samen herinneringen ophalen

Nabestaanden missen hun dierbare en snakken vaak naar mooie verhalen en foto’s van degene die ze zo missen. Soms is de overledene dan voor even weer heel dichtbij. Niets waardevoller dan herinneringen. Samen herinneringen delen, helpt bij het aanvaarden van het verlies.

5) Wees geduldig 


Ook al heb je hetzelfde verhaal al heel vaak gehoord, neem de tijd om ernaar te luisteren in stilte, zonder mening of oordeel. Het keer op keer vertellen is een manier om orde te scheppen in de chaos en om het verdriet te verwerken. 


Meer informatie: www.dejongeweduwe.nl, www.jong-partnerverlies.nl, www.wietroostmij.nl
Boeken: Je mag mij altijd bellen – Karin Kuipers, Jij redt het wel – Mine van Wychen

Deel op:

Laat een reactie achter

dima